vismigratierivier
vismigratierivier

Vismigratie­rivier Afsluitdijk

Toekomstig

De Afsluitdijk beschermt ons land tegen het water, maar vormt ook een hindernis voor veel soorten vissen. De nieuwe Vismigratierivier gaat ervoor zorgen dat vissen weer van zout naar zoetwater kunnen zwemmen. Zo kunnen zij straks weer jongen krijgen in zoet water en daar opgroeien. Het is een vernieuwend plan om de Waddenzee en het IJsselmeer weer met elkaar te verbinden. Ook zorgt de Vismigratierivier voor gezond water, het herstelt de rijkdom aan soorten planten en dieren in het gebied en het biedt mogelijkheden voor recreatie.

Waarom

Om op te groeien en zich voort te planten, hebben trekvissen zout én zoet water nodig. De Afsluitdijk maakt het deze dieren vrijwel onmogelijk heen en weer te trekken tussen Waddenzee en IJsselmeer. Talloze vissen wachten in de Waddenzee voor de spuisluizen. Zij ruiken het zoete water, willen er uit alle macht naartoe, maar zijn meestal niet in staat de sterke stroming te trotseren. Een van de belangrijkste redenen waarom de trekvissenstand zorgwekkend laag is. Het gaat de vissen geen moeite kosten de Vismigratierivier te vinden. Zij volgen de geur van het zoete of zoute water. Sterke zwemmers als elft, zeeprik, bot, zeeforel en zalm zwemmen zelfstandig naar de andere kant van de dijk. Zwakkere zwemmers als glasaal, spiering, driedoornige stekelbaars en jonge vissen kunnen zich door de stromingen laten meevoeren. Het water van de ‘rivier’ volgt de getijden van de Waddenzee en heeft verschillende stroomsnelheden. Omdat in de Vismigratierivier zout en zoet water samenkomen, kunnen de vissen tijdens hun tocht geleidelijk wennen aan de overgang.

Hoe

Dwars door de Afsluitdijk wordt een opening gemaakt met een vier kilometer lange, slingerende ‘rivier’ van Waddenzee naar IJsselmeer. Door deze ‘vispassage’ kunnen trekvissen wanneer ze maar willen van de zoute Waddenzee naar het zoete IJsselmeer zwemmen. En – uiteraard – terug. De Vismigratierivier wordt aangelegd tegen de westkant van de Lorentzsluizen bij Kornwerderzand. Dit is de meest ideale plek vanwege de brede zoete lokstroom van het spuiwerk en de aansluiting op de diepe geulen in de bodem van Waddenzee en IJsselmeer. Geulen die ‘swimways’ worden genoemd: de snelwegen voor vismigratie. Door de komst van de ‘rivier’ wordt het IJsselmeerwater gezonder en zal het aantal planten en dieren in het gebied toenemen. Dat de vissenpopulaties zich herstellen, is van belang voor de vele vogels voor wie vis de belangrijkste voedselbron vormt en biedt op termijn meer ruimte voor beroeps- en sportvisserij.

De Vismigratierivier is een initiatief van de Waddenvereniging, It Fryske Gea, Sportvisserij Nederland, NetVISwerk en het Blauwe Hart en wordt ontwikkeld door De Nieuwe Afsluitdijk. De Vismigratierivier is financieel mogelijk gemaakt door provincie Noord-Holland, provincie Fryslân, Rijksoverheid, Waddenfonds, LIFE, Natura2000, Nationale Postcode Loterij en CEF.

Excursies

De Waddenvereniging en It Fryske Gea verzorgen excursies op de locatie waar de Vismigratierivier komt. Je komt dan van alles te weten over vissen, hun gedrag en de Vismigratierivier. Een aanrader voor jong en oud! Het volledige excursieprogramma van de Waddenvereniging vind je hier.

Wanneer

In 2020 start de aanleg van de Vismigratierivier. De werkzaamheden zullen zo’n drie jaar in beslag nemen. Daarna is Nederland een fantastisch natuur- en cultuurgebied rijker. Bezoekers kunnen wandelen door het ‘gat’ in de dijk en, door een onderwaterraam, vissen voorbij zien zwemmen. Er komt een uitgestrekt landschapskunstwerk van honderden ‘Blije Vissen’ die boven het water ‘zweven’. Met een virtual reality-bril op kan men als een vogel over de Afsluitdijk vliegen.

Aan het einde van de Vismigratierivier komt een publieksruimte met daarin een kijkraam. Hier kun je onder water kijken naar de voorbijtrekkende vissen. Ook is dit de locatie die je met een bootje kunt bereiken, omdat er een aanlegsteiger wordt gemaakt.
Aan het begin van de Vismigratierivier in het IJsselmeer vormen tientallen ‘Blije Vissen’ een bijzonder kunstwerk. Het Blijevissen-veld is door de eb- en vloedbeweging van het water nooit hetzelfde.

Documenten

Op deze pagina tref je de belangrijkste documenten aan voor de Vismigratierivier Afsluitdijk.

Indicatieve zettingsanalyse Vismigratierivier – Fugro – april 2016