vismigratierivier
vismigratierivier

Vismigratie­rivier Afsluitdijk

Toekomstig

De Afsluitdijk beschermt ons land tegen het water, maar vormt ook een hindernis voor veel soorten vissen. De Vismigratierivier gaat er straks voor zorgen dat vissen weer van zout naar zoet water kunnen zwemmen. Dit hebben ze nodig om te overleven. De Vismigratierivier is een vernieuwend plan om de Waddenzee en het IJsselmeer weer met elkaar te verbinden. Ook draagt de Vismigratierivier bij aan gezond water, het herstel van rijkdom aan soorten planten en dieren in het gebied en het biedt mogelijkheden voor recreatie.

Waarom

Om op te groeien en zich voort te planten, hebben trekvissen zout én zoet water nodig. De Afsluitdijk maakt het deze dieren vrijwel onmogelijk heen en weer te trekken tussen Waddenzee en IJsselmeer. Talloze vissen wachten in de Waddenzee voor de spuisluizen. Zij ruiken het zoete water, willen er uit alle macht naartoe, maar zijn meestal niet in staat de sterke stroming te trotseren. Een van de belangrijkste redenen waarom de trekvissenstand zorgwekkend laag is. Het gaat de vissen straks geen moeite kosten de Vismigratierivier te vinden. Zij volgen de geur van het zoete of zoute water. Sterke zwemmers als elft, zeeprik, bot, zeeforel en zalm zwemmen zelfstandig naar de andere kant van de dijk. Zwakkere zwemmers als glasaal, spiering, driedoornige stekelbaars en jonge vissen kunnen zich door de stromingen laten meevoeren. Het water van de ‘rivier’ volgt de getijden van de Waddenzee en heeft verschillende stroomsnelheden. Omdat in de Vismigratierivier zout en zoet water samenkomen, kunnen de vissen tijdens hun tocht geleidelijk wennen aan de overgang.

Hoe

De Vismigratierivier is een vier kilometer lange, slingerende ‘rivier’, dwars door de Afsluitdijk. Door deze ‘vispassage’ kunnen trekvissen wanneer ze maar willen van de zoute Waddenzee naar het zoete IJsselmeer zwemmen. En – uiteraard – terug. De Vismigratierivier wordt aangelegd tegen de westkant van de Lorentzsluizen bij Kornwerderzand. Dit is de meest ideale plek, omdat hier grote hoeveelheden zoet water in de Waddenzee worden gespuid: de lokstroom voor vissen. Ook sluit de rivier hier aan op de diepe geulen in de bodem van Waddenzee en IJsselmeer. Geulen die ‘swimways’ worden genoemd: de snelwegen voor vissen. Mede door de komst van de ‘rivier’ wordt het IJsselmeerwater gezonder en zal het aantal planten en dieren in het gebied toenemen. Dat de vissenpopulaties zich herstellen, is van belang voor de vele vogels voor wie vis de belangrijkste voedselbron vormt. Bovendien biedt het op termijn meer ruimte voor beroeps- en sportvisserij.

De Vismigratierivier is een initiatief van de Waddenvereniging, It Fryske Gea, Sportvisserij Nederland, NetVISwerk en het Blauwe Hart en wordt ontwikkeld door De Nieuwe Afsluitdijk. De Vismigratierivier is financieel mogelijk gemaakt door provincie Noord-Holland, provincie Fryslân, Rijksoverheid, Waddenfonds, LIFE, Natura2000, Nationale Postcode Loterij en CEF. De totale kosten bedragen 55 miljoen euro.

Excursies

De Waddenvereniging en It Fryske Gea verzorgen excursies op de locatie waar de Vismigratierivier komt. Je komt dan van alles te weten over vissen, hun gedrag en de Vismigratierivier. Een aanrader voor jong en oud! Het volledige excursieprogramma van de Waddenvereniging vind je hier.

Wanneer

In 2020 start de aanleg van de Vismigratierivier. De werkzaamheden nemen zo’n drie jaar in beslag. Daarna is Nederland een fantastisch natuur- en beleefgebied rijker. Bezoekers kunnen wandelen door het ‘gat’ in de dijk en, door een onderwaterraam, vissen voorbij zien zwemmen. Er komt een landschapskunstwerk van tientallen ‘Blije Vissen’ die boven het water ‘zweven’. Met een virtual reality-bril op kun je in de huid van de vis kruipen en door de Afsluitdijk zwemmen.

Straks kun je als bezoeker door de opening in de Afsluitdijk lopen. Hier staan de silhouetten van de twaalf vissoorten die straks door de Vismigratierivier gaan zwemmen.
Aan het begin van de Vismigratierivier in het IJsselmeer vormen tientallen ‘Blije Vissen’ een bijzonder kunstwerk. Het Blijevissen-veld is door de eb- en vloedbeweging van het water nooit hetzelfde.

Virtual reality

Bekijk met je VR-bril de Vismigratierivier.

Documenten

Op deze pagina tref je de belangrijkste documenten aan voor de Vismigratierivier Afsluitdijk.

Notitie Reikwijdte en Detailniveau Vismigratierivier Afsluitdijk

Advies over reikwijdte en detailniveau van het milieueffectrapport april 2014

Indicatieve zettingsanalyse Vismigratierivier – Fugro – april 2016