Samen terugkijken op versterkte Afsluitdijk
Omwonenden en andere stakeholders blikken vanaf het water terug op de werkzaamheden
‘We vieren vandaag de afronding van de versterking van de Afsluitdijk’, begint Sytse Scheerens van aannemerscombinatie Level, de rest van haar woorden vallen weg tegen het geluid van de ronkende motor van de MS Friesland. Zo’n 80 omwonenden en andere stakeholders, zoals politie, KNRM, vissers en vertegenwoordigers van verschillende belangenorganisaties zijn vandaag aanwezig op de oude veerboot uit 1956 voor de feestelijke afronding van de versterking van de Afsluitdijk. Zij maken een rondvaart en zien de verstevigde dijk vanaf het water.
Begin oktober werd de vernieuwde dijk al officieel geopend door minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat en er was een speciaal programma voor alle honderden mensen die de afgelopen jaren gewerkt hebben aan dit project. Wat feitjes: De dijk is over een lengte van 32 kilometer twee meter verhoogd. Er zijn nieuwe spuikokers gebouwd, een gemaal met zes pompen en er zijn nieuwe keersluizen bij Den Oever en Kornwerderzand gebouwd. Ook is een gat in de dijk gebouwd voor de aanleg van de vismigratierivier, aldus Scheerens. Nu met microfoon zodat ze boven het motorgeluid uitkomt.
Aan boord ook Lukas Meursing van Rijkswaterstaat, hij was van 2011 tot 2022 omgevingsmanager bij de Afsluitdijk en ‘al ver voor de uitvoering betrokken om met jullie van gedachten te wisselen’. Want zo ontspannen als de sfeer nu aan boord is, is deze lang niet altijd geweest. Hans Stammes lobbyde namens Koninklijke Binnenvaart Nederland (KBN) voor de belangen van de binnenvaart en had in het begin grote zorgen: ‘De spitsbeperking op de A7 zou ervoor zorgen dat de scheepvaart een getij zou missen, dat betekent vertraging. We hebben al onze zorgen toen op tafel gelegd.’

Meedenken van alle betrokken partijen
‘De boodschap dat de vaarweg bij Den Oever tijdens de bouw van de keersluis 7 maanden dicht moest, was een vervelende boodschap. Gelukkig dachten betrokken partijen goed mee, zo kregen we te horen dat Pasen dat jaar vroeg viel en de recreatievaart dan nog niet zou zijn opgestart. In goed overleg hebben we de werkzaamheden toen in de winter uitgevoerd. Om de overlast toch iets te beperken’, blikt Meursing terug.
Ook Inge Posthuma, adviseur omgeving, herinnert zich een emotionele bewonersbijeenkomst aan de andere kant van de dijk bij Kornwerderzand. Hier zou groen moeten sneuvelen voor de versterking van de dijk. Bewoners van het dorp waren het hier niet mee eens en lieten zich horen. ‘Dat hebben we ons aangetrokken. We hebben het groen behouden én de dijk versterkt.’ Saco Eekma, bewoner van Kornwerderzand knikt instemmend: ‘Het is heel mooi geworden!’
Afspraken met hulpdiensten
Voor de Politie in Friesland was de (gedeeltelijke) afsluiting in het begin wennen. ‘Niet alleen voor ons trouwens, want in het begin moesten we regelmatig verdwaalde toeristen van de weg plukken, die fietsten dan bijna de snelweg op’, vertelt René Hoetjer over de start van de werkzaamheden.
‘De Afsluitdijk is een onmisbare verbinding voor hulpdiensten tussen Noord-Holland en Friesland. Zo heb je het UMCG in Groningen dat voor spoedgevallen bereikbaar moet blijven, dan is een volledige afsluiting van de A7 niet wenselijk. Daarom is vanaf het begin veel afstemming geweest tussen Rijkswaterstaat, politie en andere hulpdiensten. Door goede afspraken te maken en ook goed te communiceren onderling, zorgden we dat hulpdiensten goed op de hoogte waren.’
Door spuikoker naar Waddenzee kijken
Ondertussen gaat alcoholvrije champagne rond en begeleidt het personeel van de MS Friesland de bezoekers naar het bovendek. In het licht van de ondergaande zon vertelt Bram Beijer, technisch manager, hoe trots hij is op dit project. ‘Een supermooi project waar heel veel mensen hard aan hebben gewerkt.’ Dan wijst hij naar een oude spuikoker die openstaat en waar water uit het IJsselmeer naar de Waddenzee stroomt: ‘Dit heb ik zelf ook nog nooit zo vanaf het water gezien, heel bijzonder.’
Beijer kan het niet laten om toch wat technische weetjes te delen: ‘De zes pompen wegen bij elkaar zo’n 90 ton en de bouwput die we maakten lag 17 meter onder NAP. Toen we de pompen lieten inzakken, was de speling maar 8 millimeter. Dat is wel een technisch hoogstandje te noemen.’

Bert Boetes is actief bij Wandelnet en kijkt uit naar de opening van het fiets- en wandelpad op de Afsluitdijk in het derde kwartaal van volgend jaar. ‘Heel veel wandelaars willen graag het Zuiderzeepad lopen, dat is een wandelroute van bijna 500 kilometer langs de oude kust van de Zuiderzee. Alleen het laatste stukje hebben ze nog niet kunnen lopen. Gelukkig rijdt er al die tijd wel de fietsbus, die in de zomermaanden veel gebruikt wordt door fietsers en wandelaars om de sluizen over te steken.’
Zorgen zijn serieus genomen
Eerder die middag, bij aankomst aan boord, nemen buren uit Den Oever plaats voor de koffie. Antje Ernens is al vanaf de eerste stakeholdersvergadering aanwezig bij dit project en vertelt dat ze altijd goed zijn geïnformeerd over de werkzaamheden. ‘Natuurlijk was er overlast, maar dat was te verwachten bij zo’n groot project. En als er iets was, dan konden we dit aangeven. Onze zorgen zijn altijd serieus genomen.’
Dat moet ook wel, geeft projectmanager van de Afsluitdijk Irma van Leeuwen aan. Ze bedankt iedereen voor de goede gesprekken, het meedenken en hun geduld. ‘We blijven jullie in de toekomst ook hard nodig hebben en we blijven jullie op de hoogte houden. Volgend jaar beginnen we met vervangen van de draaibruggen in Den Oever en we kijken naar de verdere toekomst voor extra afvoercapaciteit. Want de Afsluitdijk is nooit helemaal af.’
